دکتر رسول عباسی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با بیان این که امام و رهبر شهیدمان با طرح الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت، نگاهی دینی و ارزشی را وارد ادبیات توسعه کردند، اظهار داشت: تأکید خاص امام خامنهای شهید بر مسأله پیشرفت انسانی و اخلاقی و این که این مهم میبایست بر اساس مبانی دینی تحقق پیدا کند، در واقع ترجمان این سخن صحیح است که پیشرفت مدنظر جامعه اسلامی و انقلابی باید لزوماً مبتنی بر ارزشهای انسانی باشد و نه بر پایه نگاه انسانمحور غربی.
وی افزود: البته در ادبیات توسعه، نگاهها و دیدگاههای گوناگونی مطرح شده است؛ برخی رشد کمی اقتصاد را ملاک قرار دادهاند، سپس شاخص توسعه انسانی با محوریت سواد و کاهش مرگومیر مطرح شد، بعدها نیز از سوی عدهای توسعه سیاسی با تأکید بر آزادیهای مدنی و همچنین توسعه عدالتمحور و متوازن مورد اشاره قرار گرفت.
وی همچنین گفت: بررسی وضعیت کشورهای غربی مانند آمریکا، آلمان، انگلستان، فنلاند و سوئیس نشان میدهد که آنها شاخصهای دقیق رشد و توسعه را تدوین کرده و قوانینی سختگیرانه وضع کردهاند، حتی در زمینه اخلاق سازمانی نیز این بحث مطرح شده، بهعنوان نمونه، یکی از نویسندگان آمریکایی کتاب مدیریت استراتژیک مدعی شده که بازار آمریکا اخلاقیترین بازار تجارت در جهان است، هرچند میزان واقعی بودن این اخلاق قابل بحث است.
اخلاق غربی تنها درونمرزی است
عباسی ادامه داد: نکته عجیب این است که اخلاق در کشورهای غربی عمدتاً در داخل مرزهای آنها رعایت میشود، اما زمانی که به بیرون میروند و وارد عرصه روابط بینالملل میشوند، ارزشهای اخلاقی و دینی عملاً از بین میرود. شرکتهای غربی در داخل با تخلفات اخلاقی برخورد بازدارنده دارند، اما در تعاملات خارجی هیچ مرزی برای توسعه خود قائل نبوده و از منابع سایر کشورها حتی با زور و تجاوز بهرهبرداری میکنند.
وی افزود: این وضعیت، همان نظریه «انسان، گرگ انسان است» را تداعی میکند، جایی که قدرتمندان برای بقا به نزاع و رقابت میپردازند و مفهوم داروینی «بقای اصلح» در روابط بینالملل تداوم مییابد.
اقتصاد جهانی بر مدار قدرت و زور
این مدرس دانشگاه همچنین درباره قواعد تجارت بینالملل همچنین دامپینگ گفت: در عرصه تجارت جهانی، برخی کشورها از قواعدی استفاده میکنند که عملاً حذف رقبا را هدف قرار داده است؛ حتی واژه «استراتژی» در اقتصاد از ریشه جنگ گرفته شده است. این امر نشان میدهد که در این حوزه بیش از قانون، قدرت تعیینکننده است و در عمل «قانون جنگل» حاکم است. بدینترتیب کشورهایی که قدرت بیشتری دارند، میتوانند منافع کشورهای دیگر را به نفع خود جذب کنند؛ از اجبار به سرمایهگذاری گرفته تا برداشت مستقیم منابع دیگر کشورها.
وی یادآور شد: در چنین وضعیتی، کشورهایی که مسیر رشد مستقل را در پیش میگیرند، ناگزیر با چالشهای فراوان بینالمللی روبهرو خواهند شد؛ مگر آنکه در ضعف باقی بمانند و منافع خود را واگذار کنند.
نزاع و کشمکش برای رسیدن به توسعه و استقلال
عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س) در ادامه سخنان خود درباره روابط بینالملل و چالشهای پیشروی کشورهای در حال توسعه خاطرنشان کرد: در فضای جهانی کنونی، قدرتگیری از منابع سایر کشورها به یک رویه رایج تبدیل شده است. هر کشوری که بخواهد مسیر رشد و توسعه را طی کند و به استقلال برسد، بیتردید با نزاع و کشمکش در سطح بینالملل مواجه خواهد شد، مگر آنکه در سطح ضعیف باقی بماند و منافع خود را بهراحتی به قدرتهای بزرگ واگذار کند.
وی همچنین افزود: افغانستان به دلیل عقبماندگی ساختاری و نبود مسیر توسعه، درگیر منازعات بینالمللی گسترده نیست، اما جمهوری اسلامی ایران که بر پایه استقلال تصمیم گرفته مسیر پیشرفت را پیماید، در حوزههای علمی و صنعتی شاهد پیشرفت محسوسی بوده و از همینرو هجمهها علیه کشور طی سالهای اخیر شدت یافته است. این فشارها نشان میدهد ایران در مسیر رشد قرار دارد، چراکه اگر ضعیف بود، چنین چالشهایی علیه آن شکل نمیگرفت.
عباسی ادامه داد: متأسفانه هر قانونی که برای توسعه بینالمللی وجود دارد، در عمل علیه کشورهای مستقل مانند ایران بکار گرفته میشود. بهطور نمونه، در زمینه توسعه انرژی اتمی، ملت ایران تنها محدودیتها را تجربه کرده، نه مزایا را، و از محدودیتهای مضاعف نیز رنج میبرد. این وضعیت بازتاب فضای سیاسی، اقتصادی و علمی حاکم بر مناسبات جهانی است.
جنگ؛ زیربنای ایران پیشرفته آینده
وی گفت: با توجه به زورگویی و منش خصمانه کشورهای سلطه گر، جنگ امری اجتنابناپذیر است، اما در عین حال میتواند به فرصتی برای پیشرفت تبدیل شود. اگر کشوری قادر باشد از این جنگها سربلند بیرون بیاید، به جرگه کشورهای قدرتمند خواهد پیوست. همانگونه که به تأسی از قائد شهیدمان، مقام معظم رهبری نیز بر مفهوم «اقتصاد مقاومتی» تأکید کرده اند، این رویکرد در حقیقت پاسخی جنگی به جنگ اقتصادی جهان علیه ایران است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: جنگ رمضان، بی شک زیربنای شکلگیری ایران پیشرفته آینده خواهد بود؛ زیرا در این مسیر، قدرت واقعی کشور به جهانیان نشان داده شد و همین امر موجب افزایش اعتماد سرمایهگذاران داخلی و خارجی می گردد، چراکه ایران بهعنوان «جزیرهای امن» شناخته میشود که امکان حمله یا هجمه به آن دشوار است. چنین وضعیتی، شاخص امنیت سرمایهگذاری را بهبود میبخشد و امید به آینده اقتصادی کشور را افزایش میدهد.
تابآوری ملت؛ عامل تعیینکننده در پیروزی جنگها
وی همچنین با تأکید بر این که پیروزی در جنگها نیازمند تابآوری و شجاعت ملت است، بیان داشت: کشورهای غربی امروزه جنگهای خود را به عرصههای الکترونیک و از راه دور منتقل کردهاند و از درگیری مستقیم و تلفات انسانی بهشدت پرهیز دارند، زیرا از کشته شدن در جنگ هراس دارند. آنان در اتاقهای فرمان مینشینند و از راه دور با سلاحهای هوشمند جنگ را اداره میکنند.
عباسی افزود: در مقابل، کشوری پیروز خواهد بود که ملت آن دارای روحیه مقاومت، صبر و حضور در صحنه باشد، کما این که ملت ایران در همین نبرد با تمام قدرت در عرصه حضور یافت و نیروهای مسلح ما شجاعانه و با توان کامل به صف آرایی با دشمن متجاوز پرداخته و او را مجبور به قبول شکست کردند. دال مرکزی و محور اصلی پیروزی در گفتمان جنگ، مردم هستند؛ ملتی که ایستادگی کند، روحیه و قدرت خود را حفظ نماید، نهتنها در جنگها شکست نخواهد خورد، بلکه بهسوی پیشرفت و اقتدار واقعی گام برخواهد داشت.
لزوم تداوم حضور باصلابت ملت در میدان
وی، آینده جنگها را منوط به میزان تابآوری و حضور ملتها در صحنه دانست و گفت: ملت ما با حضور با صلابت در میانه معرکه نشان داد که اهل استقامت است و در برابر زورگویی های دشمنان تسلیم نمی شود و ان شاءالله با تداوم حضور مردم در خیابان ها و میادین، شاهد شکست بیشتر دشمن در عرصه مذاکره و دیپلماسی هم خواهیم بود.
نظر شما